لينوکس چيست ؟

با آوردن کلمه لینوکس معمولا محیطی خشک و دشوار در نظر افراد تداعی می گردد اما واقعیت امر، چیز دیگری است. لینوکس هم مانند هر محصول دیگری دارای تاریخچه و سیر تکاملی خود است.

در ابتدا حتی دارای واسط گرافیکی مناسبی نبود، ولی امروزه با گسترش محیط های گرافیکی مناسب مانند GNOME و KDE کار با لینوکس بسیار راحت تر و جذابتر از گذشته گشته است.

لينوکس سيستم عاملی شبيه يونيکس “ unix ” است و اولين نسخه ي آن در سال ۱۹۹۱ انتشار يافت. (سیستم عامل یونیکس در سال ۱۹۶۰تا ۱۹۷۰ به وسیله ی گروهی از کارمندان آزمایشگاه های بل طوری طراحی شد تا قابل انتقال به هر سیستمی و چندکاربره باشد ). سپس نرم افزارهايي که پروژه ي “گنو” تهيه و توليد کرده بود،در کنار اين هسته قرار گرفت و سيستم عامل گنو/لينوکس را تشکيل داد.

از نظر فنی، گنو/لینوکس را می توان نمونه ی متن باز و آزاد سیستم عامل های خانواده یونیکس نامید که البته خواص خوب آنرا نیز به ارث برده است. درضمن هيچ شرکت، دولت يا گروهي صاحب گنو/لينوکس نيست

ساختارلينوکس

بطور خلاصه می توان نقطه ی قوت گنو/لينوکس را در امنيت بسيار بالای آن دانست به دليل وجود صفاتی چون:

1. ديواره ي آتش در هسته ي سيستم عامل وجود لايه هاي امنيتي مختلف در آن

2. تعداد کم ويروس هاي رايانه اي شناخته شده براي آن

3. پايداري بسيار بالا به دليل طراحي درست هسته )اشکال در يک نرم افزار موجب ناپايداري کل سيستم نمی شود(

4. سرعت بالاي سيستم عامل به دليل در دسترس بودن کد متن برنامه

5. امکان کامپايل برنامه براي يک سخت افزار خاص

6. قيمت بسيار پايين آن و…

لينوکس از سال ها قبل از آنکه ويندوز به وجود آید، در آن زمان که داس يک سيستم عامل تک وظيفه اي بود، توانايي اجراي چند وظيفه به صورت همزمان را داشت )چند وظیفه ای(، همچنین سيستمي چند کاربري است، و اين مفهوم را به حد اعلاي خود رسانده، زيرا چند کاربر می توانند از يک سيستم به طور همزمان و بدون دخالت در وظايف يکديگر استفاده کنند.

نسخه ي فعلي هسته ي لينوکس توانايي بهره وري از ده ها پردازنده را به صورت همزمان دارد و در بسیاری از ابررایانه های جهان مورد استفاده قرار میگیرد.

توزیعهایمختلفلینوکس

سیستم عامل گنو/ لینوکس از بخش های بسیار زیادی تشکیل شده که هر بخش آن توسط عده ای خاص در گوشه ای از جهان توسعه می یابد.این نکته نقطه قوت آن به شمار می رود. افراد و شرکت هایی اقدام به جمع آوری این قطعات مجزا و قرار دادن آنها کنار هم رده اند و علاوه بر آن برای این مجموعه، برنامه های نصب و مدیریت نوشته اند تا کار را برای کاربران آسان کنند. به این مجموعه ها که توسط افراد و شرکت ها گردآوری شده است، توزیع گنو/لینوکس می گویند.

تعداد دقيق توزیع هاي گنو/لينوکس مشخص نيست، اما آنچه که مسلم است آن است که بيش از ۳۰۰ پخش ثبت شده ي گنو / لينوکس وجود دارد. اکثرا افراد ترجيح میدهند که از پخش هاي از پيش ساخته شده استفاده کنند. هر یک از این توزیع ها دارای ویژگی های خاص و یا برای اهداف خاص هستند. مثلا مخصوص سرویس دهنده ها،ایستگاه های کاری، کامپیوترهای قدیمی،مدیریت شبکه، چند رسانه ای، بازی و ….

برخی از توزیع ها از ایجاد تغییرات و بهینه سازی هایی در توزیع های دیگر ایجاد شده اند که آنها را توزیع های مبتنی بر یک توزیع می نامند. مثلا توزیع ubuntu یک توزیع مبتنی بر دبیان است

برخی اوقات یک توزیع دارای ویژگیهای خاصی است. مثلا گنو/ لینوکس اورالوکس دارای امکانات مخصوص نابینایان مانند شناسایی صفحه نمایش های بریل و یا مرور صوتی وب و پست الکترونیک می باشد. حال به بررسی کوتاه چند توزيع معروف می پردازم.

Ubuntu

اوبونتو بر اساس دبيان توسعه داده شده است و کار کردن با لينوکس را براي کاربران مبتدي و تازه کار آسان تر ميکند. ويژگي هايي چون پشتيباني قوي، آپدي تهاي فراوان، نصب آسان، پکيج هاي نرم افزاري بسيار، مستندات کامل و رابط کاربري مناسب، اوبونتو را به کاربر پسندترين توزيع گنو/لينوکس براي کاربردهاي دسکتاپ و شخصي تبديل نموده است

اوبونتو براي استفاده هاي عمومي بوجود آمده است و توسعه آن به سرعت پيش مي رود و هر نسخه از نسخه قبلي، کارآمدتر و قدرتمند تر مي شود. درکل اوبونتو در دنياي سيستم عامل هاي دسکتاپ آيند هي خوبي در پيش خواهد داشت

Suse

از زماني که توزيع Suse بوجود آمد، سازندگان آن روي کاربران کامپيوترهاي شخصي زوم کرده بودند. پس از اينکه در سال 2003شرکت Novell شرکت توليد کننده Suse را خريداري کرد و دريافت آن را از اينترنت براي عموم ميسر نمود. سپس ناول نامSuse را به OpenSUSE تغيير داد و آن را به صورت کاملاً آزاد در اختيار همه قرار داد. اکنون OpenSUSE انتخاب اول کاربران حرفه اي براي استفاده هاي شخصي است.

دسکتاپ پيش فرض آن KDE است و از برنامه نصاب بسيار قدرتمندي بهره مي برد. پايداري، ظاهر چشمگير، گرافيک قوي، امنيت، تنظيمات پيشرفته از ويژگي هايي است که کاربران OpenSUSE از آن ياد خواهندکرد

FEDORA

یکي از معروف ترين نسخه هاي گنو/لينوکس است که توسط يکي از بزرگترين شرکت هاي دنياي لينوکس يعني RedHat پشتيباني مي شود. اين توزيع بسيار قدرتمند داراي کاربران بسيار زيادي است و در دو نسخه دسکتاپ و سرور عرضه مي شود.

آپديت هاي پياپي،پشتيباني مناسب، نصب آسان، تنظيمات پيشرفته، پيکيج هاي نرم افزاري زياد، فدورا را به يکي از انتخاب هاي اصلي کاربران گنو/لينوکس تبديل نموده است.

به علت پشتيباني مناسب RedHat از اين توزيع، شرکت هاي بسيار زيادي فدورا را به عنوان سيستم عامل خود انتخاب کرده اند و از آن براي کارهاي مختلف خود بهره مي برند. امنيت، پايداري و کارايي فدورا زبان زد بسياري از کاربران لينوکس است.

PARSIX

هر چند اين توزيع جزو توزيع های معروف دنيا نيست امّا ارق ملّی باعث شد اين لينوکس را نيز معرفی کنم. پارسيکس يک توزيع بسيار انعطا ف پذير، مناسب، پايدار و ايراني براي سيستم هاي دسکتاپ است که به صورت ديسک زنده يا Live CD منتشر مي شود اما قابليت نصب روي هاردديسک را نيز داراست.

اين توزيع برگرفته شده از توزيع KANOTIX و مبتني بر Debian است دسکتاپ آن به صورت پيش فرض GNOME است و نرم افزارهاي پيش فرض فارسي همچون ديکشنري xFarDic و فونت هاي فارسي پروژه FPF در اين توزيع در دسترس اند.

همچنين در پارسيکس به صورت پيش فرض از فارسي نويسي پشتيباني مي شود و شما مي توانيد همانند ويندوز با فشردن همزمان دکمه هاي Alt+Shift ميان زبان فارسي و انگليسي سوئيچ کنيد. پارسيکس يکي از مناسب ترين توزيع ها براي شروع يادگيري لينوکس در ميان فارسي زبانان است. البته در نظر داشته باشيد که پارسيکس  ميتواند جايگزين مناسبي براي سيستم عامل ويندوز باشد و مي توانيد از آن به عنوان يک سيستم عامل مستقل استفاده نماييد.

درآخر :

به جرات ميتوان گفت لينوکس سيستم عاملی همه منظوره است،چه برای سرورها و چه برای کامپیوترهای خانگی و کاربران عادی تعداد برنام ههای لینوکس از ويندوز بيشتر است و از نظر کيفی نيز کمتر از آن نيست، نصب برنامه ها در زمانی که اينترنت در دسترس شما باشد، حتی از نصب برنامه های ويندوزآسان تر است.

لینوکس در زمینه ی مالتی مدیا نیز بسیار مجهز است و اين تصور که با آن نمي توان آهنگ گوش داد يا فيلم تماشا کرد کاملاً غلط است. حتی برای لينوکس بازی های رايانه اي بسيار زيبايی ساخته شده است. جالب است بدانيد3 playstation قابليت نصب لينوکس را دارد، يعنی شرکت بسيار معتبر سونی نيز به لينوکس اعتقاد پيدا کرده و يکی از بهترين محصولاتش را به لينوکس مجهزکرده است.

پیشنهاد می شود که اگر برای اولین بار قصد نصب لینوکس درکامپیوتر خود را دارید این کار را در نرم افزار های VirtualPC یاVMWare انجام دهید تا در صورت ناآگاهی از مراحل نصب، به اطلاعات موجود در هارددیسک شما آسیبی وارد نشود.

در پايان بايد گفت در صورتی که گنو/ لینوکس را یاد بگیرید، مهم نیست از چه توزیعی استفاده کنید. چون همه آنها ذاتا شبیه هم هستند و تمام اموری که در یک توزیع انجام می دهید، در توزیع دیگر نیز قابل انجام خواهد بود.