تجارت الکترونيکی چیست ؟

تجارت الکترونيکی در ساليان اخير با استقبال گسترده جوامع بشری روبرو شده است . امروزه کمتر شخصی را می توان يافت که واژه فوق برای او بيگانه باشد. نشريات ، راديو و تلويزيون به صورت روزانه موضوعاتی در رابطه با تجارت الکترونيکی را منتشر و افراد و کارشناسان از زوايای متفاوت به بررسی مقوله فوق می پردازند.شرکت ها و موسسات ارائه دهنده کالا و يا خدمات همگام با سير تحولات جهاتی در زمينه تجارت الکترونيکی در تلاش برای تغيير ساختار منطقی و فيزيکی سازمان خود در اين زمينه می باشند.

تجارت
قبل از بررسی ” تجارت الکترونيکی “، لازم است در ابتدا يک تصوير ذهنی مناسب از تجارت سنتی را ارائه نمائيم . در صورت شناخت ” تجارت ” ، با ” تجارت الکترونيکی ” نيز آشنا خواهيم شد.

برای واژه “تجارت” در اکثر واژه نامه ها تعاريف زير ارائه شده است :

• مبادلات اجتماعی : تبادل ايده ها ، عقايد و تمايلات ( خواسته ها )

• مبادله يا خريد و فروش کالا در مقياس بالا که به همراه حمل کالا از نقطه ای به نقطه ای ديگر می باشد .

در ادامه ، تعريف دوم ارائه شده برای “تجارت ” را به عنوان محور بحث انتخاب و بر روی آن متمرکز خواهيم شد.

تجارت در ساده ترين نگاه ، مبادله کالا و خدمات به منظور کسب درآمد ( پول ) است . زندگی انسان مملو از فرآيندهای تجاری بوده و تجارت با ميليونها شکل متفاوت در زندگی بشريت نمود پيدا کرده است . زمانيکه کالای مورد نظر خود را از يک فروشگاه تامين و خريداری می نمائيد ، در تجارت شريک و در فرآيندهای آن درگير شده ايد.در صورتيکه در شرکتی مشغول بکار هستيد که کالائی را توليد می نمايد ، درگير يکی ديگر از زنجيره های تجارت شده ايد. تمام جلوه های تجارت با هر رويکرد و سياستی دارای خصايص زير می باشند :

• خريداران . افراديکه با استفاده از پول خود قصد خريد يک کالا و يا خدمات را دارند.

• فروشندگان . افراديکه کالا و خدمات مورد نياز خريداران را ارائه می دهند. فروشندگان به دو گروع عمده تقسيم می گردند : خرده فروشان ، که کالا و يا خدماتی را مستقيما” در اختيار متقاضيان قرار داده و عمده فروشان و عوامل فروش ، که کالا و خدمات خود را در اختيار خرده فروشان و ساير موسسات تجاری می نمايند.

• توليدکنندگان . افراديکه کالا و يا خدماتی را ايجاد تا فروشندگان آنها را در اختيار خريداران قرار دهند. يک توليد کننده با توجه به ماهيت کار خود همواره يک فروشنده نيز خواهد بود. توليدکنندگان کالای توليدی خود را به عمده فروشان ، خرده فروشان و يا مستقيما” به مصرف کننده گان می فروشند.

همانگونه که مشاهده می گردد ، “تجارت ” از زاويه فوق دارای مفاهيم ساده ای است . تجارت از خريد يک محصول ساده نظير ” بستنی ” تا موارد پيچيده ای نظير اجاره ماهواره را شامل می گردد. تمام جلوه های تجارت از ساده ترين سطح تا پيچيده ترين حالت آن ، بر مقولاتی همچون : خريداران ، فروشندگان و توليدکنندگان متمرکز خواهد بود.

عناصر تجارت
زمانيکه قصد معرفی عناصر ذيربط در تجارت و فعاليت های تجاری وجود داشته باشد ، موضوعات و موارد مورد نظر بدليل درگير شدن با جزئيات پيچيده تر بنظر خواهند آمد. عناصر ذيل تمام المان های ذيربط در يک فعاليت تجاری معمولی را تشريح می نمايد. در اين حالت ، فعاليت شامل فروش برخی محصولات توسط يک خرده فروش به مصرف کننده است :

• در صورت تمايل فروش محصول و يا محصولاتی به يک مصرف کننده ، مسئله اساسی داشتن کالا و يا خدماتی خاص برای عرضه است . کالا می تواند هر چيزی را شامل گردد. .فروشنده ، ممکن است کالای خود را مستقيما” از توليد کننده و يا از طريق يک عامل فروش تهيه کرده باشد. در برخی حالات ممکن است فروشنده ، خود کالائی را توليد و بقروش می رساند.

• فروشنده برای فروش کالا و يا خدمات می بايست ” مکانی مناسب ” را در اختيار داشته باشد. مکان مورد نظر می تواند در برخی حالات بسيار موقتی باشد. مثلا” يک شماره تلفن خود بمنزله يک مکان است . در چنين مواردی متقاضی کالا و يا خدمات با تماس تلفنی با فروشنده قادر به ثبت سفارش و دريافت کالای مورد نظر خود خواهد بود. برای اکثر کالاهای فيزيکی می بايست مکان ارائه کالا ، يک مغازه و يا فروشگاه باشد.

• برای فروش کالا و يا خدمات ، فروشندگان می بايست از راهکارهائی برای جذب افراد به مکان خود استفاده نمايند. فرآيند فوق ” مارکتينگ ” ناميده می شود.در صورتيکه افراد از محل و مکان ارائه يک کالا و خدمات آگاهی نداشته باشند ، امکان فروش هيچگونه کالائی وجود نخواهد داشت . انتخاب محل ارائه کالا در يک مرکز تجاری شلوغ ، يکی از روش های افزايش تردد به مکان ارائه کالا است. ارسال پستی کاتولوگ ها ی مربوط به محصولات ، يکی ديگر از روش های معرفی مکان ارائه يک کالا و يا خدمات است . استفاده از شيوه های متفاوت تبليغاتی، راهکاری ديگر در معرفی مکان ارائه کالا است .

• فروشنده نيازمند روشی برای دريافت سفارشات است . استفاده از تلفن و نامه ، نمونه هائی از روش های دريافت سفارش متقاضيان می باشد. حضور فيزيکی در مکان ارائه يک کالا و يا خدمات از ديگر روش های سنتی برای ثبت سفارش کالا است . پس از ثبت سفارش ، فرآيندهای لازم توسط پرسنل شاغل در شرکت و يا موسسه ارائه دهنده کالا و يا خدمات انجام خواهد گرفت .

• فروشنده نيازمند روشی برای دريافت پول است . استفاده از چک ، کارت اعتباری و يا پول نقد روش های موجود در اين زمينه می باشند. در برخی از فعاليت های تجاری از فروشنده تا زمان توزيع کالا پولی دريافت نمی گردد.

• فروشنده نيازمند استفاده از روشی برای عرضه و توزيع کالا و يا خدمات می باشد. در برخی از سيستم ها بمحض انتخاب کالا توسط مشتری و پرداخت وجه آن ، عمليات توزيع کالا بصورت اتوماتيک انجام خواهد شد. در سيستم های ثبت سفارش مبتنی بر نامه ، کالای خريداری شده پس از بسته بندی به مقصد مشتری ارسال خواهد شد. در موارديکه حجم کالا زياد نباشد از مبادلات پستی به منظور ارسال کالا استفاده شده و در موارديکه حجم کالا زياد باشد از کاميون ، قطار و يا کشتی برای ارسال و توزيع کالا استفاده می گردد.

• در برخی موارد ، خريداران يک کالا تمايل و علاقه ای نسبت به آن چيزی که خريداری نموده اند نداشته و قصد برگشت آن را دارند. فروشندگان کالا و يا خدمات می بايست از روش هائی برای قبول موارد “برگشت از فروش ” استفاده نمايند.

• در برخی موارد ممکن است کالائی در زمان توزيع آسيب ديده باشد. فروشندگان می بايست از روش های برای تضمين گارانتی استفاده نمايند.

• برخی از کالاهای ارائه شده به مشتريان دارای پيچيدگی های خاص خود بوده و نيازمند استفاده از خدمات پس از فروش و يا حمايت فنی می باشند. در چنين مواردی وجود بخش هائی در شرکت و يا موسسه ارائه دهنده کالا و يا خدمات الزامی خواهد بود. کامپيوتر يکی از نمونه کالاهائی است که نيازمند خدمات پس از فروش و حمايت فنی از ديدگاه مشتريان ( خريداران ) خواهد بود.

تمام عناصر اشاره شده را می توان در يک شرکت تجاری سنتی مشاهده کرد. فعاليت های تجاری شرکت های فوق می تواند شامل مقوله های متفاوتی باشد.

در تجارت الکترونيکی تمام عناصر اشاره شده ، حضوری مشهود با تغييرات خاصی دارند. به منظور مديريت و اجرای تجارت الکترونيکی به عناصر زير نياز خواهد بود :

• يک محصول

• محلی برای فروش کالا. در تجارت الکترونيکی يک وب سايت بمنزله مکان ارائه کالا و يا خدمات خواهد بود.

• استفاده از روش و يا روش هائی برای مراجعه به سايت

• استفاده از روشی برای ثبت سفارش .( اغلب بصورت فرم ها ئی در نظر گرفته می شود)

• استفاده از روشی برای دريافت پول . ( کارت اعتباری از نمونه های متداول است )

• استفاده از روشی برای توزيع کالا

• استفاده از روشی برای موارد برگشت داده شده توسط خريداران

• استفاده از روشی برای موارد مربوط به گارانتی

• استفاده از روشی برای ارائه خدمات پس از فروش ( پست الکترونيکی ، ارائه پايگاه های اطلاع رسانی و…)

چرا تبليغات زياد ؟
پيرامون تجارت الکترونيکی تبليغات زياد و گاها” بی رويه ای انجام می گيرد. علت تبليغات زياد در رابطه با تجارت الکترونيکی را می توان با استناد به برخی از آمارها و ارقام موجود متوجه شد:

• تا سال 2001 ميلادی بالغ بر 17 ميليارد دلار در سطح خرده فروشی مبادلات تجاری صورت گرفته است .

• تعداد استفاده کنندگان از تجارت الکترونيکی از رقم 1.3 ميليون نفر در سال 1996 به 8 ميليون نفر در سال 2001 رسيده است .

• 70 درصد کاربران و استفاده کنندگان از کامپيوتر در منزل به اينترنت متصل و اين گروه 60 درصد خريد از طريق اينترنت را انجام داده اند.

بر اساس آمارهای موجود ، گروه کالاهای زير دارای بيشترين ميزان فروش تجارت الکترونيکی را بخود اختصاص داده اند :

• محصولات کامپيوتری ( نرم افزار ، سخت افزار )

• کتاب

• خدمات مالی

• سرگرمی ها

• موزيک

• الکترونيک های خانگی

• پوشاک

• هدايا و گل

• خدمات مسافرتی

• اسباب بازی

• بليط فروشی

• اطلاعات

بررسی شرکت Dell
امروزه شرکت های کوچک و بزرگ با حرکات سراسيمه و شتابان بسرعت بسمت استفاده از محيط جديد ( اينترنت ) برای ارائه کالا و يا خدمات می باشند. علت اين همه تعجيل و بنوعی شيدائی در چيست ؟ شرکت Dell يکی از موفقترين شرکت های موجود در زمينه تجارت الکترونيکی است . بدين منظور شايسته است در اين بخش به بررسی وضعيت شرکت فوق در زمينه تجارت الکترونيکی پرداخته و از اين رهگذر از تجارب موجود استفاده کرد.

Dell يکی از صدها شرکتی است که کامپيوترهای شخصی توليدی خود را در اختيار مشتريان حقيقی و يا حقوقی قرار می دهد. فعاليت اقتصادی Dell با درج آگهی در پشت جلد مجلات کامپيوتری و فروش کامپيوتر از طريق تلفن ، آغاز گرديد. امروزه حضور شرکت Dell در عرصه تجارت الکترونيکی بسرعت متداول و عمومی شده است .شرکت فوق ، قادر به ارائه کالاهای بيشماری از طريق وب شده است . بر اساس آمارهای موجود ، فروش روزانه Dell ، چهارده ميليون دلار بوده و تقريبا” 25 درصد فروش اين شرکت از طريق وب انجام می گيرد. شرکت Dell قبل از استفاده از تجارت الکترونيکی ، اکثر سفارشات خود را از طريق تلفن اخذ و با استفاده از پست آنها را برای خريداران خود ، ارسال می کرد. با توجه به فروش 25 درصدی شرکت فوق از طريق وب می توان به جايگاه و اهميت موضوع تجارت الکترونيکی بيش از گذشته واقف گرديد. در اين راستا می توان به موارد زير اشاره کرد:

• در صورتيکه شرکت Dell توانسته باشد، ميزان فروش از طريق تلفن را 25 درصد کاهش و 25 درصد به ميزان فروش خود از طريق وب بيفزايد ، دليل روشن و قاطعی برای وجود مزايای تجارت الکترونيکی وجود ندارد؟ Dell صرفا” کامپيوتر عرضه می نمايد. در صورتيکه مديريت فروش از طريق وب هزينه های کمتری را به يک سازمان تحميل نمايد و يا افراديکه از طريق وب کالای خود را خريداری می نمايند ، اقدام به خريد تجهيزات کمکی ديگری نمايند و يا اگر هزينه های عمليات فروش از طريق وب بمراتب کمترشده و يا اگر ارائه کالا بر روی وب باعث افزايش خريداران و حجم عمليات فروش گردد ، استفاده از تجارت الکترونيکی برای شرکت Dell مقرون بصرفه و توام با افزايش بهره وری بوده است .

• در صورتيکه شرکت Dell ، در فرآيند فروش کالا از طريق وب ، فروش سنتی و مبتنی بر تلفن خود را از دست ندهد ، چه اتفاقی می افتد؟اين موضوع می تواند صحت داشته باشد ، اين موضوع به تمايل عده ای برای خريد کالا از طريق وب بستگی خواهد داشت . گرايش بسمت خريد از طريق اينترنت بصورت يک نياز مطرح شده است و از اين بابت نگرانی چندانی وجود نخواهد داشت .

• در رابطه با فروش عقيده ای وجود دارد که : زمانيکه يک مشتری کار خود را با يک فروشنده آغاز می نمايد ، نگهداری آن مشتری برای فروشنده بمراتب راحت تر از جذب مشتريان جديد است . بنابراين در صورتيکه تصميم به ايجاد يک وب سايت زودتر اتحاذ گردد ، نسبت به ساير فروشندگان که بعدا” تصميم فوق را اتخاذ خواهند کرد ،پيشقدم خواهيد بود. شرکت Dell سايت خود را خيلی زود طراحی و پياده سازی نموده و از اين طريق از ساير رقبای خود پيشی گرفته است .

عوامل سه گانه فوق ، دلايل عمده بسمت استفاده از تجارت الکترونيکی است .

گيرائی تجارت الکترونيکی
دلايل زير علل گيرائی و جاذبه فراوان تجارت الکترونيکی است :

• کاهش هزينه ها . در صورتيکه سايت تجارت الکترونيکی بخوبی پياده سازی گردد ، هزينه های مربوط به ثبت سفارش قبل از ارائه کالا و هزينه های خدمات پس از فروش بعد از ارائه کالا کاهش می يابد .

• خريد بيشتر در هر تراکنش . سايت آمازون ويژگی را ارائه می دهد که در فروشگاههای معمولی نظير آن وجود ندارد. زمانيکه مشخصات يک کتاب را مطالعه می نمائيد ، می توان بخشی با نام ” افراديکه کتاب فوق را سفارش داده اند ، چه چيزهای ديگری را خريداری نموده اند ” ، را نيز مشاهده نمود. بدين ترتيب امکان مشاهده ساير کتب مرتبط که سايرين خريد نموده اند ، فراهم می گردد.بنابراين امکان خريد کتب بيشتر توسط مراجعه کنندگان به سايت نسبت به يک کتابفروشی معمولی بوجود خواهد آمد.

• در صورتيکه وب سايت بگونه ای طراحی شده باشد که با ساير مراحل مربوط به تجارت درگير شده باشد ، امکان اخذ اطلاعات بيشتری در رابطه با وضعيت کالای خريداری شده برای مشتريان وجود خواهد داشت . مثلا” در صورتيکه شرکت Dell وضعيت هر کامپيوتر را از مرحله توليد تا عرضه ، ثبت نمايد ، مشتريان در هر لحظه قادر به مشاهده آخرين وضعيت سفارش خود خواهند بود.

• با استفاده از تجارت الکترونيکی افراد قادر به انتخاب کالای خود با روش های متفاوتی خواهند بود. وب سايت های موجود در اين زمينه امکانات زير را ارائه خواهند داد :
  – امکان ثبت يک سفارش طی چند روز
  – امکان پيکربندی محصول و مشاهده قيمت های واقعی
  – امکان ايجاد آسان سفارش های اختصاصی پيچيده
  – امکان مقايسه قيمت کالا بين چندين فروشنده
  – امکان جستجوی آسان برای کاتولوگ های مورد نياز

• کاتولوگ های بزرگتر . يک شرکت قادر به ايجاد يک کاتولوگ بر روی وب بوده که هرگز امکان ارسال آن از طريق پست وجود نخواهد داشت . مثلا” آمازون بيش از سه ميليون کتاب را بفروش می رساند ، اطلاعات مربوط به کتب فوق از طريق سايت آمازون ارائه ودر اختيار مراجعه کنندگان قرار می گيرد ، ارسال اطلاعات فوق از طريق پست ، بسيار مشکل و يا غيرممکن بنظر می آيد.

• بهبود ارتباط متقابل با مشتريان . با طراحی مناسب سايت و استفاده از ابزار های مربوطه ، امکان برقراری ارتباط متقابل با مشتريان با روش های مطمئن تر و بدون صرف هزينه ، فراهم می گردد. مثلا” مشتری پس از ثبت سفارش با دريافت يک نامه الکترونيکی از ثبت سفارش خود مطمئن شده و يا در صورت ارسال کالا برای مشتری ، می توان از طريق نامه الکترونيکی وی را مطلع نمود. همواره يک مشتری راضی و خوشحال تمايل به خريد مجدد از شرکت و يا موسسه ارائه دهنده کالا را خواهد داشت .

در رابطه با تجارت الکترونيکی ذکر يک نکته ديگر ضروری بنظر می رسد . تجارت الکترونيکی به افراد و يا سازمانها و موسسات امکان ايجاد مدل های کاملا” جديد تجاری را خواهد داد. در شرکت های تجاری مبتنی بر ثبت سفارش پستی ، هزينه های زيادی صرف چاپ و ارسال کاتولوگ ها ، پاسخگوئی به تلفن ها و رديابی سفارشات ، می گردد. در تجارت الکترونيکی ، هزينه توزيع کاتولوگ و رديابی سفارشات بسمت صفر ميل خواهد کرد. بدين ترتيب امکان عرضه کالا با قيمت ارزانتر فرام خواهد شد.

جنبه های ساده و سخت تجارت الکترونيکی
موارديکه از آنها بعنوان عمليات دشوار و سخت در رابطه با تجارت الکترونيکی ياد می شود ، عبارتند از :

• ترافيک موجود بر روی سايت

• ترافيک مراجعات ثانويه بر روی سايت

• تمايز خود با ساير رقباء

• تمايل افراد به خريد کالا از سايت .مراجعه به سايت يک موضوع و خريد از سايت موضوعی ديگر است .

• ارتباط و تعامل سايت تجارت الکترونيکی با ساير داده های موجود در سازمان

امروزه بر روی اينترنت سايت های بيشماری وجود داشته و ايجاد يک سايت جديد تجارت الکترونيکی کار مشکلی نيست ولی جذب مخاطبين جهت مراجعه به سايت و خريد از آن ، مهمترين مسئله موجود در اين زمينه است .

موارديکه از آنها بعنوان عمليات ساده در رابطه با تجارت الکترونيکی ياد می شود ، عبارتند از :

• ايجاد يک وب سايت

• اخذ سفارشات

• پذيرش پرداخت

ايجاد يک سايت تجارت الکترونيکی
در زمان ايجاد يک سايت تجارت الکترونيکی موارد زير می بايست مورد توجه قرار گيرد:

• تامين کنندگان . بدون وجود تامين کنندگان خوب امکان عرضه کالا وجود نخواهد داشت.

• قيمت . يکی از مهمترين بخش های تجارت الکترونيکی ، عرضه کالا با قيمت مناسب است . امکان مقايسه قيمت يک کالا بسادگی برای مشتريان وجود داشته و همواره قيمت يک کالا با موارد مشابه که از طريق ساير فروشندگان ارائه می گردد ، مقايسه خواهد شد.

• ارتباطات با مشتری . تجارت الکترونيکی مجموعه ای متنوع از روش های موجود جهت برقراری ارتباط با مشتری را ارائه می نمايد. پست الکترونيکی ، پايگاه های دانش ، تالارهای مباحثه ، اتاق های گفتگو و … نمونه هائی در اين زمينه می باشند. مشتری همواره می بايست احساس نمايد که در صورت بروز مشکل و يا درخواست اطلاعات بيشتر ، بدون پاسخ نخواهند ماند.

• توزيع کالا ، خدمات پس از فروش و امکان برگشت از فروش از جمله مواردی است که در موفقيت يک سايت تجارت الکترونيک نقش بسزائی دارد.

در زمان ايجاد يک سايت تجارت الکترونيکی ، قابليت های زير نيز می تواند عرضه و باعث موفقيت در امر تجارت الکترونيکی گردد:

• ارسال هديه ( جايزه )

• استفاده از برنامه های همبستگی

• تخفيف های ويژه

• برنامه های خريدار تکراری

• فروش ادواری و فصلی

نرم افزار مربوط به تجارت الکترونيکی می بايست امکانات فوق را فراهم نمايد ، درغيراينصورت انجام هر يک از موارد فوق با مشکل مواجه می گردد.

برنامه های همبستگی
يکی از بخش های مهم در زمينه تجارت الکترونيکی توجه و استفاده از برنامه های همبستگی ( انجمنی ) می باشد. ويژگی فوق توسط آمازون بخدمت گرفته شده است . آمازون اين امکان را ارائه نموده تا هر شخص قادر به پيکربندی يک فروشگاه کتاب اختصاصی باشد. زمانيکه از هر يک از کتابفروشی های فوق ، کتابی خريداری می گردد ، فردی که دارای کتابفروشی مربوطه است ، کميسيونی ( حداکثر 15 درصد قيمت کتاب ) را از آمازون دريافت می نمايد. برنامه همبستگی ، قابليت های زيادی را در اختيار آمازون قرار می دهد . مدل فوق امروزه توسط هزاران سايت تجارت الکترونيکی ديگر مورد توجه قرار گرفته و از آن استفاده می گردد.
يکی از گرايشات جديد در زمينه برنامه های همبستگی ،روش CPC link)Cost Per click) است . در اين راستا بر روی سايت ، يک لينک مربوط به سايت ديگر قرار گرفته و زمانيکه بر روی لينک فوق کليک گردد ، توسط شرکت مربوطه به شما مبلغی پرداخت می گردد. روش فوق ، مدلی ميانه بين روش های تبليغاتی مبتنی بر Banner و برنامه های همبستگی مبتنی بر کميسيون است . در روش تبليغاتی مبتنی بر Banner ، شرکت تبليغ کننده تمام ريسک را بر عهده می گيرد. در صورتيکه فردی بر روی Banner کليک ننمايد ، تبليغ کننده پول خود را از دست داده است . در روش اخذ کميسيون ، تمام ريسک بر عهده وب سايت است . در صورتيکه وب سايت تعداد زيادی مشتری را به سايت تجارت الکترونيکی ارسال ( هدايت ) ولی هيچکدام از آنها کالائی را خريداری ننمايند ، مبلغی به وب سايت پرداخت نخواهد شد. در روش CPC دو طرف ريسک موجود را بصورت مشترک قبول می نمايند.

پياده سازی يک سايت تجارت الکترونيک
سه روش عمده برای پياده سازی يک سايت تجارت الکترونيک وجود دارد :

• Enterprise Computing . در روش فوق شرکت و يا موسسه مربوط اقدام به تهيه سخت افزار ، نرم افزار و کارشناسان ورزيده به منظور ايجاد وب سايت تجارت الکترونيکی خود می نمايد. آمازون و ساير شرکت های بزرگ از روش فوق استفاده می نمايند. انتخاب روش فوق مشروط به وجود عوامل زير است :
  – شرکت مربوطه دارای ترافيک بسيار بالائی است ( چندين ميليون در هر ماه )
  – شرکت مربوطه دارای يک بانک اطلاعاتی بزرگ بوده که شامل کاتولوگ های مربوط به محصولات است ( مخصوصا” اگر کاتولوگ ها بسرعت تغيير می يابند ).
  – شرکت مربوطه دارای يک چرخه فروش پيچيده بوده که مستلزم استفاده از فرم های اختصاصی ، جداول متفاوت قيمت و … است .
  – شرکت مربوطه دارای ساير پردازش های تجاری بوده و قصد ارتباط و پيوستگی آنها با سايت تجارت الکترونيکی وجود دارد.

• سرويس های ميزبانی مجازی . فروشنده تجهيزات و نرم افزارهای مربوط را بعنوان يک بسته نرم افزاری اختصتاصی عرضه می نمايد. بخشی از بسته نرم افزاری شامل امنيت است . دستيابی به بانک اطلاعاتی نيز بخش ديگری از بسته نرم افزاری خواهد بود. با استفاده از پتانسيل های موجود در ادامه شرکت مربوطه می تواند با بخدمت گرفتن طراحان وب و پياده کنندگان مربوطه اقدام به ايجاد و نگهداری سايت تجارت الکترونيکی خود نمايد.

• تجارت الکترونيکی ساده . اکثر سازمانها و شرکت ها از روش فوق برای پياده سازی سايت تجارت الکترونيکی استفاده می نمايند.سيستم شامل مجموعه ای از فرم های ساده بوده که توسط متقاضی تکميل می گردند. نرم افزار مربوطه در ادامه تمام صفحات وب ذيربط را توليد می نمايد.